Istanbul'da

istanbul'da kedisi ve delisi bol bir mekan. Bu mekanda eski eşyaları alıp onaran ve onlara yeniden hayar veren bir dükkan. Dükkanın sahibi Doğan Bey eskiye müptela nadide bir insan. Ona göre eskiye dair her şeyi âna, bu zamana taşımak mümkün. Bu yüzden yıprandığı için kapı dışarı edilen, her bir ayrı bir hikayeye sahip, yüzlerce hikayeye şahit masalara, sandalyelere, oymalı sandıklara, kapılara yeni ber çehre, yeni kimlik kazandırarak onlara belki elli, belki de yüz sene daha varolma şansı veriyor.

Bu ihya hareketinde sazlarıyla ona refakat eden arkadaşlarını da unutmamak gerek. Ney hariç çalamadığı hiç bir enstrüman olmayan kalender meşrepli, espri kabiliyetini uzun bir tanıma döneminden sonra keşfedeceğiniz Metin Bey, ritim tuttuğu için notalara bakmayan bu yüzden de gözleriyle etrafı teftiş eden, daima düzenli ve tertipli Şükrü Bey, herkesi her yönüyle tanıyıp, anlayıp, sevebilen ve artık bir insan arkeologu olmuş, muhatabına "canım" hitabıyla seslenen Nesil Bey, sadece sevmek, sevilmek ve eski, yeni, klasik, mahalli tüm şarkıları okuyabilmek için yaratıldığını ve her gördüğünüzde canlı ve sevecen sesiyle "nasılsın canikom" diyerek geçmiş zamanlardan fırladığını düşündüren taş plak tadında sesiyle Hilda Hanım. İşte Doğan Bey hemen her gün eski eşyaları zımparalayıp vernik atarken. bir yandan da arkadaşları bilâfâsıla fasıl geçerler. Ol sebepten midir bilinmez, bu eşyalarda ayrı bir tarz, ayrı bir ahenk vardır. Çünkü onların hamuruna müziğin her makamından katıştırılmıştır. Bu yüzden Doğan Bey'in "ne dersiniz biraz da rast mı geçsek" demesinin nedeni, bir sandık iken çalışma masasına dönüşen elindeki eşyanın buna ihtiyacı olduğunu düşünmesindendir.

Öte yandan her pazar günü Doğan Bey'in baba yadigarı, iki üç neslin doğup büyüdüğü iki katlı denize nâzır kültür evinde de müzik çalışmaları yapılır. Bu çalışmalar bir nevi terapi gibidir. Her biri nev-i şahsına münhazır fertlerden oluşan bu toplulukta, asaleti ve zeratfeti ile hocamız Serap Hanım, ismini bi-hakkın taşıyan ve ppiyanonun başında sazlara ayrı bir renk katan Muhteşem Hanım, dinlerken tüylerinizi diken diken eden ve "bu ses bu kızdan mı çıkıyor" diyerek hayretler içinde kaldığınız, ceylan gözlü, billur sesli Suphiye, her çalışmada saat tam dokuzda, henüz biten bir şarkının akabinde çocuksu bir mahcubiyetle "hocam bana müsade" diyen Ahmet Bey, hazırladığı pastalar, börekler ve çaylarla grubun esaslı kahramanları Deniz Hanım ve Uğur Hanım, börekleri pişmesi için fırına götürmeye üşenmeyen Emre, yaptığı besteleri bizlerle paşlaşan neyzenimiz İsmail Hakkı Bey, yüzünde daima bir hoşgörü tebessümüyle dolaşan tarih hocamızMezbure Hanım ve diğerleri...

Aslında kimse kimsenin ne iş yaptığını tam olarak bilmez. Herkes kimliğini ve etiketini kapıdan içeri girdiği anda dışarıda bırakır. Zira burada ne milliyet ne de cinsiyet ayrımı vardır. Kimse olduğundan fazla görünmeye çalışmaz. kimsenin kurtarmaya çalıştığı bir karizması yoktur. Herkes kendi gibidir ve söz gereksiz bir şeydir. Hatta kimin hangi dertten muzdarip olduğu da pek bilinmez. Maksat beraber musikî icrâ etmektir. Madem ki hepimiz musıkîde teselli buluyoruz, o halde kelimelere ne hacet. Ademoğulları ve havaakızları varoldu olalı dertler de kederler de hep aynı değil midir? Zamanın döngüselliği içinde, değişen fertlerdir aslında, kaderler değil. Bu yüzden bir yandan şarkıları meşk eder bir yandan da nice insanlar, nice hayatlar görmüş İstanbul'un boğazından geçen gemilere hüzünle bakarken, şarkıların zamanın sonsuzluğunda uçuşuverdiğini hissederiz.

" Rüya gibi her hatıra her yaşantı bana

Ne bulduysa kaybetti gönül aşktan yana

Ömür çiçek kadar narin bir gün kadar kısa

Ağlama değmez hayat bu göz yaşlarına..."

Bizi dinlemeye gelen misafirlerimiz şayet eski günlerin sadeliğini, sıcaklığını ve samimiyetini bir parça yaşamışlarsa aramızdan büyük bir hazla ayrılırlar. Bunun aksine samimiyetten nasibi alamamış ve hüzünle hiç tanışıklığı olmayanlara söylenecek sözü şair saten söylemiştir. "Bir çoğu anlamaz eski musıkîmizden Ve ondan anlamayan bir şey anlamaz bizden "    
         
Hatice Altınbaş

Muhayyer, Kuzguncuk’ta bir eskici..

İcadiye caddesi boyunca yürürken ayaklarınız sizi bir eskici dükkanına doğru sürükler, vitrinde özenle yerleştirilmiş süslerin arasından içeriye baktığınızda kızıl saçı, uzun sakalıyla dev bir adam görürsünüz. İlk bakışta Rus romanlarının kahramanları geliverir insanın aklına başıyla sizi cesaretlendiren bir selam verir. Sınav başlamıştır; ilk sözleriniz, objeleri tutuşunuz sizi eleverir bundan sonra nasıl geleceğiniz nasıl karşılanacağınız bellidir. Her şey sizin elinizdedir.

Aslında Muhayyer’e uğrayan herkes ne bulmayı umuyorsa onu alır.  Isterse üzerine yaşanılmışlığın sırları işlenmiş eski bir obje yada bir bardak sıcak çay eşliğinde derin bir sohbet ya da bir merhaba o kadar..  Ya hepsini yada hiç birini.. Yaşamı boyunca biriktirdikleri değişik bir formda çıkar karşısına bu dükkanda.

Müdavimleri için burası yaşam trenine kaçak binmiş yolcuların soluklandığı bir istasyon gibidir. Kimse kimseye benzemez, tek ortak yönleri birinci mevkide numaralı yerlerde oturmanın güveniyle seyahat etmeyi kabul etmemeleridir.   Aylarca uğramayan biri tekrar uğradığında sanki bir kaç saat once buradaymış da çok hararetli bir muhabbeti yarım bırakıp gitmiş gibi karşılanır ve bırakılan yerden devam edilir. 

Muhayyer’de hiç bir şey tesadüfi değildir.. yaşananlar bin yıllık süzgeçlerden süzülerek damıtılır, ifade olur oturur yüzlere. Dersaadetten hoyratça süpürülen cevherler bazı Muhayyer gecelerde  yıldız olur yağar buralara. Sadece bakan gözlere görünürler. Bazen, klasik  türk müziği nağmeleri şifacı bir el gibi ruhunuzdaki yaraları onarırken.. garip bir "iyi ki yaşıyorum ve buradayım" duygusu sarar içinizi.. bedelsiz ve nedensiz gibi görünen bu armağanın,  aslında çoktan ödenmiş bedelini ve nedenlerini düşünmeye başlarsınız...

Bazen de Hitchkok vari bir "alacakaranlık kuşağı"nda hissesersiniz kendinizi. Derin bir sessizliğin içinde bütün duyularınız sonuna kadar açılır da dükkanın arka bölmesinden gelen sesler duyduğunuzu sanırsınız .. tıkırtı.. ve fısıltılar..  kulak verdiğinizde duymamanız gereken şeyleri duyacak gibi olursunuz içiniz ürperir bir an..  Sanki kör kahinler yaradılıştan bu yana olduğu gibi kendi aralarında fısır fısır konuşarak  kader iplerimizi düğümlüyorlar.. iri kemikli eller telaşsız bir maharetle düğümler atar kadim iplere bazen acı bir kader düğümü için hafif bir iç çekiş duyulur, gözler kör beyazlığında ve üst baş yırtık pırtık.. dükkanın arkasında bir bölmede harıl harıl çalışıyorlar.. Seslere kulak kabarttığınızda şaşkın yüzünüzün ifadesi tanıdık gelir eskiciye.. Bilen kişi paylaşamamanın sıkıntısı ve sorumluluğu altında hüzünle bir sigara daha yakar. Onun da zamanı gelecek der gibi bakar.. Fazla şey sormazsınız..